Қазақстанда ғылымға негізделген экономика қалыптастыру және қоғамның рухани жаңаруы жағдайындағы инвестициялық және қаржылық жүйенің моделі

Қазақстанда ғылымға негізделген экономика қалыптастыру және
қоғамның рухани жаңаруы жағдайындағы инвестициялық және қаржылық жүйенің моделі

Ғылыми жетекші М.М.Халитова, э.ғ.д., б.ғ.қ.

Бірінші кезеңнің (2018 ж.) мақсаты – инвестициялық және қаржы жүйесінің моделін білімге негізделген экономиканың қалыптасуын және қоғамның рухани жаңаруы (ИДО) инфрақұрылымын құруды қамтамасыз ететін хабпен негіздеу.

Зерттеудің бірінші кезеңінің негізгі нәтижелері (2018 ж.):
- Білімге негізделген экономиканы және қоғамның әлеуметтік және рухани жаңаруын қаржылық қолдаудың тұжырымдамалық тәсілдеріне тоқталды;
- Банктік, экономиканың сақтандыру секторына, сақтандыру нарығы мен қор нарығына талдау жасалып, AIFC қаржы хабын құрудың оң жақтары мен артықшылықтары атап көрсетілді;
- Қазақстанның қаржы жүйесінің экономиканың жоғары технологиялық салаларын дамытуға және қоғамның рухани жаңаруына қатысу ерекшеліктері айтылды;
- Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін қайта жүктеу үлгісі жасалды;
- Қазақстанның қаржы жүйесін қайта жүктеу және инвестициялық-қаржылық жүйенің моделін анықтаудың факторлары мен шарттары айқындалды;
- білімге негізделген экономиканы қаржыландыру принциптері анықталды;
- Қазақстан экономикасындағы жоғары технологиялық өндірістердің өсуін және қоғамды рухани жаңғыртуды қаржылық қолдаудың болжамды жүйесі жасалды.

Ғылыми нәтижелер келесі басылымдарда көрсетілген:
1) Khalitova M.M. (2018). Analysis and Evaluation of the Financial Security of the National Economies of Central Asia. World Applied Sciences Journal, 36 (1), 121-141 DOI: 10.5829/idosi.wasj.2018.121.14 https://www.idosi.org/wasj/wasj36%281%2918/16.pdf
2) Zhanbolatova, A., Ziyadin, S., Zhumanov, K., & Jumabekova, A. (2018). Relationship between bank competition and stability: The case of the UK. Banks and Bank Systems, 13(1), 98-114. doi:10.21511/bbs.13(1).2018.10 http://dx.doi.org/10.21511/bbs.13(1).2018.10
3) Rasulova, A., Bolatkyzy, S., Elshibaev, R., Raiymbekova, A., & Tursynbayeva, D. (2018). Comparative analysis of the competitiveness of food markets: The case of kazakhstan, russia, france and belarus. European Research Studies Journal, 21(4), 343-355. DOI: 10.35808/ersj/1125 https://www.ersj.eu/dmdocuments/2018_XXI_4_27.pdf

Екінші кезеңдегі (2019 ж.) мақсаты – Қазақстан экономикасын қаржылық қолдау тетігін, халықаралық қаржы хабын дамыту және ел халқының рухани жаңару бағыттарын қаржыландыру мүмкіндіктерін талдау.

Зерттеудің екінші кезеңінің негізгі нәтижелері (2019 ж.):
- ТШИ тарту тетіктерін жетілдіру тенденциялары және Қазақстан экономикасына ТШИ ағымына әсер ететін проблемалар көрсетілген;
- Қазақстанның екінші деңгейлі банктерінің экономикаға несие беруіне талдау жасалды;
- Меншікті капиталға және БЖЗҚ инвестициялық портфеліне инвестициялардың құрылымы зерттелді;
- Қазақстанда ғылымды, жаңа технологиялар мен инновацияларды дамытуға және коммерциялық қаржыландыруға ықпал ететін мекемелердің қызметі зерттелді;
- Қазақстан экономикасын цифрландыру аясындағы қаржы секторының дамуына талдау жасалды және қаржы секторын цифрландыру бағыттарының білімге негізделген экономика құруға және Қазақстандағы қоғамның рухани жаңаруына қосқан үлесі анықталды;
- Қазақстан экономикасын қаржыландырудың заманауи тетігі айқындалды;
- Қаржылық ахуалды жақсарту, шағын және орта бизнесті дамыту және жоғары технологиялық салалардағы үлесін арттыру үшін шешілуі қажет бағыттар анықталды;
- Қазақстандық қоғамның әлеуметтік дамуын қаржылық қолдаудың тенденциялары қарастырылады;
- Қазақстанда цифрлық қаржылық технологияларды дамытудың институционалды картасы жасалды.

Ғылыми нәтижелер келесі басылымдарда көрсетілген:
1. Nurymova S., Yessentay A., Khalitova M., Jumabayev Y., Mohd-Pisal Zainal. (2019). Kazakhstani financial sector performance features under current conditions. Bulletin of the national academy of sciences of the republic of Kazakhstan, 1, 130-144. DOI: 10.32014/2019.2518-1467.16 http://www.bulletin-science.kz/images/pdf/v20191/130-144.pdf
2. A. Panzabekova, M. Kolbayev, G. Nyurlikhina, S.Velesсo. (2019). Current trends of direct foreign investment in the world. Bulletin of national academy of sciences of the republic of Kazakhstan, 4, 201-207. DOI: 10.32014/2019.2518-1467.110 http://www.bulletin-science.kz/images/pdf/v20194/201-207.pdf

Іске асыру:
«EKZ Group» ЖШС-нен ELPEK Pay төлем жүйесін дамыту тұжырымдамасын әзірлеу кезінде зерттеу нәтижелерін пайдалану туралы  директор М. Алдажанованың қолы қойылған анықтама.