Бүгін Қазақстан Республикасының Президенті халыққа арнаған Жолдауымен сөз сөйледі, онда мемлекеттің даму бағыттары, әлеуметтік-экономикалық басымдықтары және негізгі реформалар айқындалды.

ㅤ

Жолдаудың басты мақсаты— Әділетті Қазақстанды құру, яғни тең мүмкіндіктерге, экономикалық тұрақтылыққа және әлеуметтік әділеттілікке негізделген мемлекет қалыптастыру.

ㅤ

1. Экономикалық өсу және макроэкономикалық тұрақтылық

Жаңа инвестициялық цикл және экономиканы құрылымдық жаңғырту

Президент соңғы жылдары қол жеткізілген оң нәтижелерді атап өтті:

• инфляция өткен жылғы ең жоғары көрсеткішпен салыстырғанда 2,5 есеге төмендеді;
• елдің халықаралық резервтері 100 млрд АҚШ долларынан асты;
• өңдеуші өнеркәсіптің өсімі тау-кен секторынан қарқынды.

ㅤ

Үкіметке берілген тапсырмалар:

• отандық және шетелдік капиталды тарта отырып, жаңа инвестициялық циклді іске қосу;
• экономиканы құрылымдық қайта құруды күшейту және өнімділікті арттыру;
• халықтың нақты табысын өсіруді және әлеуметтік теңсіздікті азайтуды қамтамасыз ету.

ㅤ

2. Қаржы саясаты және бизнесті қолдау

Банктер туралы жаңа заң және финтехті дамыту

Президент жаңа Банктер туралы заңды қабылдаудың қажеттілігін атап өтті:

• қолданыстағы заң ескірген (оған шамамен 30 жыл болды);
• нақты сектор мен шағын бизнесті несиелеуді ынталандыру қажет;
• финтех, цифрлық платформаларды дамыту және цифрлық активтердің айналымын реттеу маңызды.

Жаңа Салық кодексі

Үкіметке қарапайым әрі ашық Салық кодексін дайындау тапсырылды:

• кәсіпкерлікті ынталандыру үшін жаңа салық режимдерін енгізу;
• салықтық әкімшілендіруді толық цифрландыру және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту;
• бизнестің салықтық жүктемесін арттырмай-ақ бюджет кірістерінің өсуіне жағдай жасау.

ㅤ

3. Инвестициялар, кәсіпкерлік және ШОБ-ты дамыту

• Инвестициялық штабтың жұмысы күшейтіліп, стратегиялық салаларға (мұнай-газ химиясы, металл өңдеу, энергетика, туризм, машина жасау) капитал тарту жеделдетіледі.
• Мақсат — орта бизнестің ЖІӨ-дегі үлесін 2029 жылға дейін 7%-дан 15%-ға дейін арттыру.
• Шағын бизнесті қолдау жүйелендіріледі: қазіргі 100-ден астам бытыраңқы шаралардың орнына бірыңғай преференциялар мен субсидиялар тізімі әзірленеді.
• ШОБ несиелеуін жеңілдету үшін финтех құралдарын енгізуге ерекше көңіл бөлінеді.

ㅤ

4. Аграрлық-өнеркәсіптік кешен және азық-түлік қауіпсіздігі

АӨК-ті мемлекеттік қолдаудың жаңа моделі

Президент атап өткендей, АӨК қаржыландыруының 70%-ы мемлекет есебінен жүзеге асырылуда, алайда бұл жеткіліксіз.

Негізгі шаралар:

• тікелей субсидиялардан қолжетімді несиелеу жүйесіне көшу;
• аграршыларды қаржыландыруға коммерциялық банктерді тарту;
• тауарлық несиелер мен ауыл шаруашылық кооперативтерін дамыту;
• ауыл шаруашылығындағы статистиканы бұрмалау деректерімен күрес — миллиондаған жалған мал басы мен гектарлар анықталды.

Жер саясаты

• Заңсыз берілген ауыл шаруашылық жерлерін мемлекетке қайтару.
• Өнімді қайта өңдеуге инвестициялар тарту және ауылда жұмыс орындарын құру.
• «Ауыл аманаты» бағдарламасын кеңейту және фермерлерді оқыту орталықтарын ел бойынша ашу.

ㅤ

5. Инфрақұрылым, энергетика және цифрландыру

Энергетика және ТКШ-ны жаңғырту

• Жыл соңына дейін Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту жөніндегі ұлттық жоба бекітіледі.
• Жаңа генерациялық қуат көздерін іске қосу және жаңартылатын энергия көздеріне көшу.
• АЭС салу мәселесі 2025 жылғы 6 қазандағы жалпыұлттық референдумға шығарылады.

Көлік инфрақұрылымын дамыту

• 2025 жылы 12 000 км автомобиль жолы салынып және жөнделуде — бұл Қазақстан үшін рекорд.
• 1 000 км-ден астам теміржол желісін қамтитын 3 ірі жоба іске асырылуда.
• Әуежайлар мен әуе хабтарын жаңғырту, ішкі әуе бағыттарын кеңейту жоспарланған.

Цифрландыру және жасанды интеллект

• 2026 жылы Астанада Ұлттық жасанды интеллект орталығы іске қосылады.
• Цифрлық экожүйе қалыптастыру: деректер орталықтары, жоғары жылдамдықты байланыс желілері, киберқауіпсіздік.
• Каспий теңізі арқылы талшықты-оптикалық байланыс желісін аяқтау — Қазақстан Орталық Азияның цифрлық хабы мәртебесіне ие болады.

ㅤ

6. Білім, кадрлар және ғылым

• 2025 жыл – Жұмысшы мамандықтарының жылы деп жарияланды.
• Техникалық және кәсіптік білім беру реформасы: ЖОО-ларды бизнес пен өндіріс орындарымен байланыстыру.
• 217 жаңа мектеп салу және 1300 мектепке күрделі жөндеу жүргізу.
• Білімді интернационалдандыру: Қазақстанға 23 шетелдік жоғары оқу орны тартылды.
• Қолданбалы ғылымды дамыту және инновациялық зерттеулерді ынталандыру.

ㅤ

7. Әлеуметтік қорғау және ұлт денсаулығы

• 2026 жылдан бастап «әлеуметтік әмиян» енгізіледі — азаматтардың нақты табысына негізделген атаулы әлеуметтік қолдау.
• Отбасы жәрдемақылары артады, «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы іске қосылды.
• Бірыңғай медициналық ақпараттық жүйе құрылады — денсаулық сақтау саласындағы ашықтықты қамтамасыз ету үшін.
• Бұқаралық спортты дамыту, заңнаманы жаңарту және балалар спорт секцияларын қолдау.

ㅤ

8. Экология және тұрақты даму

• «Таза Қазақстан» ұлттық науқаны жалғасуда: 3 млн-нан астам азамат қатысты, 1 млн тонна қоқыс жиналды.
• Елді жасылдандыру, орман алқаптарын кеңейту және биоалуантүрлілікті сақтау бойынша ірі жобалар іске асырылуда.
• Су үнемдеу технологияларын енгізу және ирригациялық жүйелерді жаңғырту қолға алынды.

ㅤ

9. Мемлекеттік басқару және қауіпсіздік

• «Тыңдаушы мемлекет» қағидатын одан әрі енгізу және акимдерді тікелей сайлауды дамыту.
• Азаматтарды киберқылмыстардан, есірткі трафигінен және құқық бұзушылықтардан қорғау шаралары күшейтіледі.
• Қауіпсіз орта қалыптастыру және құқық қорғау органдарының жауапкершілігін арттыру.
• «Қарызсыз қоғам» жобасы арқылы және білім беру бағдарламалары негізінде қаржылық сауаттылықты дамыту.

ㅤ

10. Қорытынды: Стратегиялық мақсат

Президент атап өткендей, мемлекеттің негізгі міндеті — Әділетті Қазақстанды құру, онда:

• әрбір азаматтың тең мүмкіндіктері болады;
• бизнес болжамды және әділ ортада дамиды;
• мемлекет цифрлық, тиімді және әлеуметтік бағдарланған болады.

«Біздің қасиетті Отанымыз – Қазақстан гүлдене берсін!

Халқымыздың ырысы мен бақыты арта берсін!»

Қысқаша қорытынды.

Президенттің 2025 жылғы Жолдауы Қазақстанның тұрақты дамуының ұзақ мерзімді күн тәртібін айқындайды.

ㅤ

Негізгі тұжырымдар:

1. Экономикалық блок — әртараптандыру, инвестициялар және цифрландырудың теңгерімді стратегиясы.
2. Әлеуметтік саясат — атаулы көмек, білім беру реформасы, медицинаны жетілдіру.
3. Институционалдық өзгерістер — «тыңдаушы мемлекет» қағидатын дамыту және құқықтық базаны күшейту.
4. Экологиялық басымдық — «жасыл экономикаға» көшу және табиғи ресурстарды сақтау.

Егер бағдарлама жүйелі түрде жүзеге асырылса, Қазақстан аймақтағы технологиялық даму, әлеуметтік қорғау және орнықты өсім бойынша көшбасшылардың біріне айналуы мүмкін.