Қазақстандағы технологиялық жаңғырту контексіндегі еңбек нарығындағы адами капитал

Қазақстан экономикаcsның цифрлануы және қоғамның рухани жаңғыруы жағдайында еңбек нарығындағы адами капитал

Ғылыми жетекші Чуланова З. К., э. ғ. к., ж.ғ.қ.,

Бірінші кезеңнің мақсаты (2018 ж.) – Қазақстан экономикасын цифрландыру және қоғамның рухани жаңғыруы жағдайында адам капиталының жаңа сапасын қалыптастырудың теориялық-әдіснамалық негіздері мен тәсілдерін зерттеу.

Бірінші кезеңнің нәтижесі (2018 ж.) Қазақстан экономикасын цифрландыру және қоғамның рухани жаңғыруы жағдайында адами капиталдың жаңа сапасын қалыптастырудың тұжырымдамалық негіздерін әзірлеу болды, соның ішінде:

  • адам капиталының жаңа сапасын қалыптастырудың теориялық тәсілдері негізделген және қоғамның рухани жаңаруы жағдайында оның негізгі сипаттамалары айқындалған;
  • ғылыми сыйымды экономиканы қалыптастыру жағдайында әлемдік тәжірибеде қолданылатын адами капиталды дамытудың негізгі қағидаттары мен маңызды бағыттары зерттелінді;
  • табыстық, шығындық және сараптамалық әдістерді қолдану негізінде адами капиталдың жағдайын бағалауға үш деңгейлі тәсіл әдіснамасы негізделген;
  • адами капиталдың жаңа сапасының институционалдық-ұйымдастырушылық базасын қалыптастыруға жаңа тәсілдер негізделген;
  • жаңа экономика жағдайында сапалы жұмыспен қамтудың ерекше сипаттамалары негізделген және оны қамтамасыз етудің негізгі бағыттары айқындалған.

Екінші кезеңнің мақсаты (2019 ж.) – Қазақстан Республикасының адами капиталының жай-күйін талдау және кәсіптік жаңарту жағдайында жұмыспен қамтудың ерекшеліктерін айқындау.

Екінші кезеңнің нәтижесі Қазақстанның адами капиталын қалыптастыру ерекшеліктерін анықтау және оның кәсіби жаңартылуын қамтамасыз ету болып табылады, атап айтқанда:

  • Экономика және қоғам дамуының қазіргі кезеңінде Қазақстанның адами капиталының бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету факторлары мен даму ерекшеліктері анықталды.
  • Еңбек мазмұнының өзгеруінің бағыттары мен факторлары және осыған байланысты адами капиталға қойылатын талаптар анықталды.
  • Технологиялық өзгерістердің жұмыспен қамту мен еңбек нарығына әсер етуінің оң және теріс жақтары анықталды.
  • Экономиканы цифрландыру жағдайында қызметкерлердің неғұрлым талап етілетін дағдылары анықталды.
  • Адам капиталының көрсеткіштеріне талдау жасалды және оның білім беру және денсаулық сақтау саласындағы даму ерекшеліктері анықталды, әлеуметтік капиталдың мәні және оның қалыптастыру факторлары анықталды.
  • Қазақстан Республикасында адами капиталдың жаңа сапасын дамытудың институционалдық-ұйымдастырушылық тетіктеріне талдау жүргізілді және оның кемшіліктері анықталды.
  • Жастардың жұмыспен қамтылуына талдау жүргізілді және қазақстандық еңбек нарығындағы жастардың жағдайын жақсарту бойынша негізгі шаралар анықталды.

Ғылыми нәтижелері келесі шетелдік рейтингтік басылымдарда көрсетілген РИНЦ және SCOPUS базасы:

  1. Chulanova Z.K., Satybaldin A.A., Koshanov A.K. Methodology for Assessing the State of Human Capital in the Context of Innovative Development of the Economy: a Three-Level Approach. // Journal of Asian Finance, Economics and Business. – 2019. – 6 (1). – P.321-328. http://www.jafeb.org/journal/article.php?code=22233
  2. Chulanova Z.K. Regulating Kazakhstan’s Labor Relations under New Socio-economic Conditions. // E-Journal of International and Comparative Labour Studies, Volume 8, No. 3, September-October 2019. – 47-67. http://ejcls.adapt.it/index.php/ejcls_adapt/article/view/705
  3. Кошанов А.К. Урбанизация и социальные проблемы территориального развития. // Общество и экономика. – 2019. – №2. – С.64-82. http://www.inecon.org/docs/2019/Koshanov_SE_2_2019.pdf

Іске асыру:
АЭФ-2019 аясында өткізілген конференция ұсыныстарын дайындау кезінде нәтижелерді пайдалану туралы ҚР ҰЭМ ЭЗИ Басқарма төрағасының орынбасары қол қойған 03.06.2019 ж. №39-22-528 пікір-хат.